Dizel jeneratör setinin kapatılması için işletim prosedürü nedir?

Dizel Jeneratör Setinin Kapatılması İçin Çalıştırma Prosedürü

Özet: Bu belgede açıklanan dizel jeneratör setleri için standart kapatma işletim prosedürü, üç tip jeneratör seti için geçerlidir: geleneksel akıllı kontrol, bağımsız ve paralel. Lütfen adımları ilgili ekipmanın kullanım kılavuzuna göre ayarlayın. Bağımsız versiyon prosedürü, uygulama sapması ±%5 içinde kontrol edilerek ISO 8528 standardı gerekliliklerine uygundur. Birden fazla paralel dizel jeneratör setinin kapatma işlemi için yük dengelemesine ve sistem koordinasyonuna özel dikkat gösterilmelidir; profesyonel işletim prosedürü IEEE 1547 standardına uygundur. Ayrıca, şebekeye bağlı jeneratör setleri için senkronize bağlantı kesme prosedürü uygulanmalıdır.

I. Geleneksel Akıllı Dizel Jeneratörün Kapatma İşlemi

1. Jeneratörün Normal Kapatılması

(1) Jeneratör setini kapatmadan önce, elektrik yükü başka bir güç kaynağına aktarılmalı veya bağlantısı kesilmelidir. Ardından, jeneratör setinin çıkış anahtarını "KAPALI" konumuna getirin. Motor bileşenlerinin iyi yağlanmasını ve soğutulmasını sağlamak için jeneratör setinin 5 dakika boyunca yüksüz çalışmasına izin verin. Son olarak, jeneratör seti kontrol düğmesini "KAPALI" kapatma konumuna getirin.

(2) Jeneratör seti kapatılamıyorsa veya rölantide çalışıyorsa, bu durum kapatma solenoid valfinin yanlış takılması veya arızalanması ya da kontrol ünitesinde bir arıza nedeniyle olabilir. Bu durumda, yakıt enjeksiyon pompasının gaz kelebeğini manuel olarak minimum konuma itin veya yakıt beslemesini kesmek için PT yakıt pompasının kapatma solenoid valf gövdesine hafifçe vurun. Yukarıdaki önlemler jeneratörü durdurmazsa veya kontrol ünitesi arızalanırsa, günlük yakıt deposundan dizel filtreye giden yağ borusu vanasını kapatarak jeneratörü geçici olarak kapatın. Kapatıldıktan sonra, jeneratör setini incelemek ve arızayı gidermek için yetkili bir uzman mühendise haber verilmelidir.

(3) Yük kablolarını bağlarken veya çıkarırken jeneratör kapatılmalı ve negatif akü kablosu bağlantısı kesilmelidir.

2. Acil Durum Jeneratörünün Kapatılması

(1) Jeneratörün çalıştırılması veya işletimi sırasında herhangi bir anormal ses veya koku oluşursa, derhal kapatılması gerekir.

(2) Jeneratör motorunun yağ basıncı aniden limite düşerse veya hiç yağ basıncı yoksa ve arıza gösterge lambası kırmızı yanarsa, derhal kapatma işlemi gereklidir.

(3) Jeneratör soğutma suyu sıcaklığı aniden belirtilen değerin üzerine çıkarsa ve arıza gösterge ışığı kırmızı yanarsa, derhal kapatma işlemi gereklidir.

(4) Jeneratör çıkış voltajı sayaçtaki maksimum değeri aştığında.

(5) Yangın, elektrik kaçağı veya jeneratör setinin veya operatörün güvenliğini tehlikeye atabilecek diğer doğal afetler durumunda.

(6) Yukarıdaki durumlardan herhangi biri meydana geldiğinde, acil durdurma düğmesine basın veya yakıt enjeksiyon pompası durdurma kontrol kolunu hızlıca durdurma konumuna itin. Jeneratör seti yükü hızla ayıracak ve yakıt beslemesini derhal kesecektir.

(7) Özel acil durumlar olmadıkça, jeneratörün normal çalışması sırasında veya ekipmana güç verilirken keyfi olarak acil kapatma işlemi gerçekleştirmeyin.

3. Kapanış Sonrası Kontrol

Jeneratör seti kapatıldıktan sonra, jeneratör setinin normal bekleme durumunda olduğundan emin olmak için, ön çalıştırma kontrol prosedürlerine göre jeneratör setinin soğutma sistemi, yağlama sistemi, yakıt sistemi, emme sistemi, egzoz sistemi, çalıştırma sistemi ve diğer sistemlerinin kapsamlı bir incelemesi yapılmalıdır. Jeneratör setinin otomatik olarak çalıştırılması gerekiyorsa, kontrol ünitesinin çalıştırma düğmesini "OTOMATİK" konumuna getirin.

4. Önlemler

(1) Dizel jeneratör setleri profesyonel elektrikçiler tarafından çalıştırılmalıdır. Yetkisiz personel veya üniversite mezunu olmayan elektrikçilerin çalıştırılmasına izin verilmez.

(2) CG sınıfı veya daha yüksek sınıf motor yağı kullanılmalıdır; farklı marka veya sınıflardaki yağları karıştırmayın.

(3) Genel olarak, 0 numaralı dizel yakıt kullanılmalıdır; kış aylarında jeneratör odasının ortam sıcaklığına göre ayarlamalar yapılmalıdır.

(4) Soğutma suyu en azından yumuşak su olmalıdır; arıtılmış su veya damıtılmış su tavsiye edilir.

(5) Dizel jeneratör setiyle birlikte verilen kılavuzlar, teknik bakım verileri ve özel aletler elektrikçi tarafından düzgün bir şekilde muhafaza edilmeli ve kaybolmamalıdır.

Şekil 1. Cummins Dizel Jeneratör Seti Kontrol Paneli Şematik Diyagramı

II. Bağımsız Dizel Jeneratörün Kapatma Prosedürü

1. Normal Kapatma Prosedürü

(1) Yük Boşaltma Aşaması: Her bir yük anahtarını adım adım ayırın (önce kritik olmayan yükler, sonra kritik yükler). Jeneratör çıkışındaki ana devre kesiciyi açın. 3-5 dakika boyunca yüksüz çalışma sağlayın (yüksek sıcaklık ortamlarında 8 dakikaya kadar uzatın).

(2) Dizel Motorun Kapatılması İşlemi: Kontrol anahtarını "DURDUR" konumuna çevirin. Takometrenin sıfıra döndüğünü gözlemleyin (elektronik kontrol modelleri için, ECU'nun kapatma kendi kendine kontrolünü tamamlamasını bekleyin). Yakıt kesme vanasını kapatın (mekanik modeller için kritik bir adım).

(3) Elektrik Sisteminin Kapatılması: Negatif akü kablosunu ayırın (uzun süreli kapatma için zorunludur). Kontrol panelinin ana güç şalterini kapatın. Elektronik anahtarı çıkarın (akıllı jeneratör setleri için).

2. Acil Durum Kapatma Prosedürü (Sadece Olağanüstü Durumlar İçin)

(1) Tetikleme Koşulları

① Aşırı hız (>%115 nominal hız);
② Motor yağı basıncı <0,15 MPa;
③ Soğutma sıvısının sıcaklığı 30 saniye boyunca >95°C'nin üzerinde kaldı;
④ Ani elektrik kısa devresi.

(2) İşletme Adımları
Hemen kırmızı acil durdurma düğmesine basın. Yakıt besleme manuel vanasını kapatın. Tüm çıkış anahtarlarını kapatın.

3. Sistem Kapatıldıktan Sonraki İşlemler

(1) Rutin Kontrol: Yağ karteri seviyesini kontrol edin (kapatıldıktan 5 dakika sonra). Soğutma sıvısının pH değerini test edin (8,5-10,5). Kümülatif çalışma saatlerini kaydedin.

(2) Bakım İşlemleri: Yakıt filtresinde biriken suyu boşaltın. Tahrik kayışının sapmasını kontrol edin (10 kg basınç altında 10-15 mm). Hava filtresini temizleyin (farklı basınç >6 kPa ise değiştirin).

(3) Çevresel Yönetim: Karter havalandırma vanasını açın. Susturucudan yoğuşmayı boşaltın (kışın kritik öneme sahiptir). 1 metre yarıçapındaki yanıcı maddeleri uzaklaştırın.

4. Özel Çalışma Koşulları

(1) Düşük Sıcaklık Ortamı (<5°C)
① Soğutma sıvısının sıcaklığını >20°C'nin üzerinde tutmak için yardımcı bir ısıtma cihazı kullanın;
② Her 24 saatte bir 10 dakikalık ön ısıtma işlemi gerçekleştirin.

(2) Yüksek Nemli Ortam
① Jeneratörlü ısıtıcıyı çalıştırın;
② Yalıtım direncini kontrol edin (>2 MΩ).

(3) Uzun Süreli Kapanma
① Tam bir deşarj döngüsü gerçekleştirin (kurşun-asit bataryalar için);
② Yakıt stabilizatörü ekleyin (oran 1:1000);
③ Paslanmaya karşı önleyici işlem uygulayın (açıkta kalan metal yüzeylerde).

5. Önlemler

① Yük altındayken kapatmayın (ani yük reddi oranı <%10/saniye olmalıdır);
② Turboşarjın doğal olarak 200°C'nin altına soğuması gerekir;
③ Elektronik kontrol sisteminin yeniden başlatılmadan önce güç kesintisi süresi >30 saniye olmalıdır;
④ Motor kapatıldıktan sonraki 2 saat içinde radyatör basınç kapağını açmayın.

III. Paralel Dizel Jeneratörün Kapatma Prosedürü

1. Koordineli Kapatma Hazırlığı

(1) Yük Aktarım Aşaması: Toplam yükü kademeli olarak tek bir jeneratör setinin nominal kapasitesinin %70'inin altına düşürün. Yük paylaşım cihazının "ön bağlantı kesme" modunu etkinleştirin. Senkronizör faz farkının <±2° olduğunu doğrulayın.

(2) Sistem Bağlantısının Kesilmesi Prosedürü
① Manuel Mod: Durdurulacak jeneratör setinin regülatörünü "yüksüz" konumuna ayarlayın (hız düşüş farkı 0,25-0,5 Hz). Jeneratör setinin paralel devre kesicisini açın (ters güç rölesini nominal gücün %5'ine ayarlayın). Bara gerilimi dalgalanmasını <±%2 olarak gözlemleyin.
② Otomatik Mod: PMS'nin (Güç Yönetim Sistemi) "sıralı kapatma" komutunu tetikler. Sistem otomatik olarak yük aktarımını gerçekleştirir (aktarım hızı ≤10 kW/s).

2. Adım Adım Kapatma Prosedürü

(1) Birinci Jeneratör Seti Kapatma: Bağımsız boşaltma prosedürünü gerçekleştirin (yük oranı %30'un altına düşürülmelidir). Senkronizasyon kontrol rölesini ayırın (Tip 25 röleler için 0,5 saniyelik bir gecikmeyi koruyun). AVR'nin (Otomatik Voltaj Regülatörü) paralel kompanzasyon fonksiyonunu kapatın.

(2) Sonraki Jeneratör Seti Kapatılması: Yük tamamen boşaltılana kadar en az bir jeneratör setini çevrimiçi tutun.

(3) Kapatılacak son jeneratör seti şunları yapmalıdır: Bara artık gerilimini <50 V olarak kontrol edin. Nötr nokta topraklama anahtarını ayırın (BT sistemleri için bağlı tutun). Tüm koruma rölelerini sıfırlayın (IDMT eğrisi kayıtlarını temizleyin).

3. Paralel Sistemler için Özel Operasyonlar

(1) Kontrol Modülü İşlemi
Yük Dengeleme Kontrol Cihazına (LBC) giden gücü kesmeden önce aşağıdakiler tamamlanmalıdır:
① Dinamik akım paylaşım katsayılarını kaydedin;
② CAN veri yolu iletişim arayüzünün bağlantısını kesin;
③ Her bir jeneratör setinin kümülatif dengesizliğini kaydedin (en az %5 olmalıdır).

(2) Koruma Cihazı Sıfırlama
① Dolaşım akımı bastırıcısının durumunu kontrol edin (artık dolaşım akımı <2 A);
② Ters güç rölesini sıfırlayın (Tip 63 manuel sıfırlama gerektirir);
③ Senkronizasyon kilitleme cihazını kalibre edin (açısal fark eşiğini ±15°'ye yeniden ayarlayın).

4. Acil Durum Kapatma Stratejisi

(1) Toplam Sistem Acil Durdurma
① Ana bara bağlantı kesicisinin devreye girmesini tetikleyin (çalışma süresi ≤80 ms);
② Tüm jeneratör setleri için acil durum yakıt kesme vanalarını eş zamanlı olarak devreye alın;
③ Dinamik frenleme direncini etkinleştirin (jeneratör setlerinden kalan enerjiyi emmek için).

(2) Seçici Acil Durdurma
① Arızalı Jeneratör Setinin Tespiti (diferansiyel koruma 87G kullanılarak bulunur);
② Seçici bağlantı kesme işlemini gerçekleştirin (sağlıklı jeneratör setlerinin çalışmaya devam etmesini sağlayın);
③ Arızalı jeneratör setini izole ederken, önce jeneratör devre kesicisini, ardından bara tarafındaki ayırma şalterini ayırın.

5. Tesis Kapatıldıktan Sonra Uzmanlaşmış Bakım

(1) Paralel Sistem Denetimi
① Bara bağlantı elemanının temas direncini ölçün (50 μΩ'dan küçük olmalıdır);
② Senkronizasyon algılama devresini kontrol edin (izin verilen faz hatası ±0,5°);
③ Güç dönüştürücüsünü kalibre edin (doğruluk 0,5 sınıfında tutulmalıdır).

(2) Kontrol Otobüsü Bakımı
① Paralel kontrol ünitesi bağlantılarını temizleyin (kontak empedansı <0,1 Ω);
② Jeneratör seti karakteristik parametre kütüphanesini (eğim karakteristik eğrileri dahil) güncelleyin;
③ Yedek iletişim kanallarını test edin (birincil/ikincil geçiş süresi <200 ms).

(3) Önlemler
① Paralel sistem kapatma işlemi "önce bağlantıyı kes, sonra durdur" prensibine uygun olarak yapılmalıdır;
② Sistemdeki reaktif güç dengeleme cihazlarının deşarj görevini, en son kapatılan jeneratör seti üstlenmelidir;
③ Kapatma işleminden sonra, güç paylaşım kablolarının sıcaklığını kontrol edin (ortam sıcaklığına göre sıcaklık farkı ≤15 K olmalıdır);
④ Paralel sistemi yeniden yapılandırmadan önce yeni bir özellik eşleştirme testi gereklidir.

(4) Özel Koşul Eki
① Şebekeye Bağlı Sistem Kapatma: Öncelikle senkronizasyon Faz Kilitleme Döngüsünü (PLL) şebekeden ayırın;
② Siyah Başlangıç Yapılandırması: En az bir jeneratör setini sıcak bekleme durumunda tutun (yağ sıcaklığını 40°C'de tutun);
③ Çok Yakıtlı Sistem: Kapatıldıktan sonra, çift yakıtlı karıştırma haznesindeki kalan gazı boşaltın.

Özet:

Bağımsız dizel jeneratör setleri için, her kapatma işleminden sonra "Jeneratör Seti Durum Kayıt Formu"nun doldurulması önerilir; bu formda kapatma anındaki yağ sıcaklığı/soğutma suyu sıcaklığı farkı, turboşarj eksenel boşluğu ve akü özgül ağırlığı (1,28±0,01'de tutulmalıdır) gibi verilerin kaydedilmesine odaklanılmalıdır. Paralel dizel jeneratör setleri için, kapatma işlemi sırasında jeneratör setleri arasındaki güç açısı farkının değişim hızı (<1°/s olmalıdır), anlık dolaşım akımı tepe değeri (nominal akımın %10'unun altında olmalıdır) ve yük transferi dinamik tepki süresi (komut başlatılmasından tamamlanmasına kadar <2s olmalıdır) dahil olmak üzere önemli parametreleri kaydetmek için özel bir paralel sistem analizörü kullanılması önerilir. Bu prosedür, kapasite oranı 3:1'i geçmeyen paralel dizel jeneratör seti sistemleri için geçerlidir. Daha büyük kapasite farklarına sahip sistemler için, sanal bir ana kontrol koordinasyon stratejisi eklenmelidir.